ISO 26000 ڕێنماییەکی نێودەوڵەتییە بۆ ئەوەی دامەزراوەکان بەرپرسیاریەتی کۆمەڵایەتی بخەنە ناو بڕیاردان، حوکمرانی و کاری ڕۆژانە. ئەم ستانداردە بۆ بڕوانامە نییە؛ بەڵکو یارمەتی دەدات کاریگەری دامەزراوە لەسەر کرێکار، ژینگە، کڕیار، دابینکەر و کۆمەڵگا بناسرێت و بە بەڵگە بەڕێوەببرێت. ISO IRAQ ڕێنماییەکان دەگۆڕێت بۆ پلانی کرداری گونجاو بە سنوور و بارودۆخی دامەزراوەکانی عێراق.
ISO 26000 بۆ کێ و بۆ چ مەبەستێک گونجاوە؟
ڕێنماییەکە بۆ کۆمپانیای تایبەت، دامەزراوەی گشتی، ڕێکخراوی ناحکومی، کارگە، پێشکەشکاری خزمەتگوزاری و دابینکەر بەکاردێت؛ بە قەبارە یان کەرتێکی دیاریکراوەوە سنووردار نییە. لە عێراق دەتوانرێت بۆ داواکاری کڕیار، پلانی ESG، هەڵسەنگاندنی دابینکەر، پەیوەندی بە کۆمەڵگای ناوچە و باشترکردنی حوکمرانی بەکاربهێنرێت. هەر پڕۆژەیەک دەبێت هۆکاری کار، سنوور و لایەنە پەیوەندیدارەکانی خۆی ڕوون بکات.
- کۆمپانیا و دابینکەرانی ناوخۆیی کە داواکاری کڕیاری نێودەوڵەتییان هەیە
- دامەزراوەکانی خاوەن کاریگەری کارگەیی، ژینگەیی یان کۆمەڵایەتی
- تیمەکانی حوکمرانی، پایداری، سەرچاوە مرۆیی، کڕین و پەیوەندی کۆمەڵگا
بابەتە سەرەکییەکانی ڕێنماییەکە
ISO 26000 حەوت بابەتی سەرەکی بە یەکەوە دەبەستێت: حوکمرانی دامەزراوە، مافی مرۆڤ، شێوازی کار، ژینگە، ڕەفتاری دادپەروەرانەی بازرگانی، بابەتەکانی بەکارهێنەر، و بەشداریکردن و پەرەپێدانی کۆمەڵگا. هەموو بابەتێک بە هەمان ئاست بۆ هەر دامەزراوەیەک گرنگ نییە. پێویستە کاریگەری ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ، دەسەڵاتی دامەزراوە و چاوەڕوانی لایەنەکان هەڵبسەنگێنرێت.
- دیاریکردنی بابەتی پەیوەندیدار و کاریگەرییە گرنگەکان
- جیاکردنەوەی پابەندی یاسایی لە هەڵبژاردەی خۆبەخشانە
- پەیوەستکردنی ئەولەویەتەکان بە بڕیاری بەڕێوەبردن و بودجە
ناسین و بەشدارکردنی لایەنە پەیوەندیدارەکان
لیستی لایەنە پەیوەندیدارەکان تەنها ناوی کڕیار و فەرمانبەر نییە. دەکرێت کرێکاری کاتی، کۆنتراکتەر، دابینکەر، بەکارهێنەر، دەسەڵاتی پەیوەندیدار و کۆمەڵگای نزیک بە شوێنی کار بگرێتەوە. تیمەکە دەبێت ڕوون بکات هەر لایەنێک چۆن کاریگەری لێ وەردەگرێت، چۆن گوێی لێ دەگیرێت، و کێ بەرپرسی وەڵامدانەوەیە. ڕاوێژ تەنها کۆبوونەوە نییە؛ ئەنجامەکە دەبێت لە بڕیار و پلانی کرداردا دیار بێت.
- نەخشەی کاریگەری، پێویستی و ڕێگای پەیوەندی
- میکانیزمی سکاڵا و پاراستنی کەسی سکاڵاکەر
- تۆمارکردنی بڕیار و چۆنیەتی وەڵامدانەوە بە بابەتی گرنگ
بەڵگەی جێبەجێکردن چییە؟
بەڵگەی باش تەنها سیاسەتی جوان یان ڕاپۆرتی گشتی نییە. دەکرێت بڕیاری بۆرد، ئەرک و بەرپرسیاری، تۆماری مەترسی کۆمەڵایەتی، داتای کار و سەلامەتی، هەڵسەنگاندنی دابینکەر، بەڵگەی ژینگە، تۆماری سکاڵا، پڕۆژەی کۆمەڵگا و پێوانەی ئەنجام بگرێتەوە. هەر بانگەشەیەکی دەرەکی دەبێت بە داتای پشتڕاستکراو پشتیوانی بکرێت، و سنوور و کەم و کوڕی داتاکە ڕوون بێت.
- سیاسەت، خاوەنکاری و ئامانجی پێوانەکراو
- داتای بنچینە، سەرچاوەی داتا و بەڵگەی پێداچوونەوە
- پلانی کردار، مۆڵەت، بودجە و شوێنکەوتنی ئەنجام
پرۆسەی کرداری بۆ جێبەجێکردن
پڕۆژەکە بە دیاریکردنی سنوور و هۆکاری کار دەست پێدەکات، پاشان سیاسەت و کردەوەی ئێستا بە ڕێنماییەکان بەراورد دەکرێت. لایەنە پەیوەندیدارەکان و کاریگەرییەکان دەناسرێن، ئەولەویەتەکان بە پێی گرنگی و توانای کاریگەریکردن هەڵدەبژێردرێن، و بۆ هەر کردارێک خاوەنکار و پێوەر دادەنرێت. پێداچوونەوەی بەڕێوەبردن دەبێت پێشکەوتن، گۆڕانکاری، سکاڵا و پێویستی سەرچاوە بپشکنێت و بڕیاری نوێ تۆمار بکات.
- هەڵسەنگاندنی سەرەتایی و تۆماری بۆشایی
- پلانی ئەولەویەت، ڕاهێنان و کۆنترۆڵی جێبەجێکردن
- پێوانە، پێداچوونەوە و نوێکردنەوەی پلانی کردار
بۆشاییە باوەکان
هەندێک دامەزراوە بەرپرسیاریەتی کۆمەڵایەتی تەنها بە بەخشینێکی جاروبار یان چالاکی ڕاگەیاندن دەبینن. بۆشایی تر بریتییە لە بانگەشەی ESG بەبێ داتای پشتڕاستکراو، پشتگوێخستنی کرێکاری کاتی و زنجیرەی دابینکردن، نەبوونی ڕێگای سکاڵای متمانەپێکراو، یان ئامانجی بێ خاوەنکار و بێ مۆڵەت. هەروەها بەکارهێنانی هەمان پێوەر بۆ هەموو شوێنەکان دەتوانێت جیاوازی کاریگەری و بارودۆخی ناوچەیی بشارێتەوە.
- سیاسەت هەیە بەڵام بەڵگەی کردار و ئەنجام نییە
- داتا کۆدەکرێتەوە بەڵام سەرچاوە و سنووری پشتڕاستکردنەوەی ڕوون نییە
- پڕۆژەی کۆمەڵگا هەیە بەڵام پێویستی واقعی و کاریگەرییەکە نەپێوراوە
سنوور و تێبینی بڕوانامە
ISO 26000 ڕێنماییە و پێداویستی بۆ بڕوانامەی باوەڕپێکراو دیاری ناکات. بۆیە بانگەشەی «بڕوانامەی ISO 26000» نابێت وەک بڕوانامەی سیستەمی بەڕێوەبردن پیشان بدرێت. هەڵسەنگاندنی ڕاپۆرت، پشتڕاستکردنەوەی داتا یان پشکنینی دابینکەر خزمەتگوزاری جیاوازن و سنووری خۆیان هەیە. ISO IRAQ ڕێنمایی و پشتگیری جێبەجێکردن دەدات، نە ڕاوێژی یاسایی و نە دڵنیایی لە قبوڵکردنی داواکاری کڕیار.
پشتگیری ISO IRAQ
دەتوانین هۆکاری پڕۆژە و سنوور ڕوون بکەین، لایەنە پەیوەندیدارەکان و بابەتە گرنگەکان هەڵبسەنگێنین، سیاسەت و بەڵگەی ئێستا پێداچوونەوە بکەین، و پلانی کردار و پێوەر دروست بکەین. ڕاهێنان بۆ بەڕێوەبەر و خاوەنی کردار، تۆماری پێشکەوتن و پێداچوونەوەی بەڵگەش دەتوانێت بەشێک لە سنووری کار بێت. ئامانج سیستەمێکی بەکارهاتووە، نە زیادکردنی بەڵگەنامەی بێ پێویست.
سەرچاوە فەرمییەکان
پێویستت بە ISO 26000 هەیە؟
هۆکاری پڕۆژە، کەرت و شوێنەکان، داواکاری کڕیار، لایەنە سەرەکییەکان و ئامانجی ڕاپۆرت بنێرە. بەڵگەی نهێنی یان داتای کەسی نەنێرە؛ سەرەتا سنوور و هەنگاوە پێویستەکان دیاری دەکەین.
گفتوگۆی ISO 26000