پشتگیری HACCP بۆ سەلامەتی خۆراک لە عێراق

HACCP سیستەمێکی پێشگیرانەیە بۆ ناسینەوە، هەڵسەنگاندن و کۆنترۆڵکردنی مەترسییە بایۆلۆجی، کیمیایی، فیزیکی و ئەلێرژییەکانی سەلامەتی خۆراک. ISO IRAQ یارمەتی دامەزراوەکانی عێراق دەدات پلانی HACCP ی تایبەت بە بەرهەم و پرۆسە دروست بکەن، تیمەکان فێربکەن و بەڵگەی جێبەجێکردن بۆ کڕیار، وردبینی یان ISO 22000 ئامادە بکەن.

کێ پێویستی بە HACCP هەیە؟

HACCP بۆ بەرهەمهێنەر و پرۆسەکەری خۆراک، چێشتخانە و کەتەرینگ، کۆگای سارد، گواستنەوە، هاوردە و هەناردە، پاکێج، دابینکەری ماددەی خاو و هەر ڕێکخراوەیەکی ناو زنجیرەی خۆراک گونجاوە. ئاستی وردەکاری بە جۆری بەرهەم، کڕیاری ئامانج، یاسای بەکارپێکراو و مەترسیی پرۆسە دەگۆڕێت.

پێش دەستپێکردن، مەودا، بەرهەم، گروپی بەکارهێنەر، شێوازی دابەشکردن و هەر داواکاریی کڕیار یان تەندەر دیاری دەکرێت. ئەمە ڕێگری لەوە دەکات پلانی HACCP چالاکییەکانی دەرەوەی کۆنترۆڵ بگرێتەوە یان قۆناغێکی گرنگ لەبیر بکات.

پێش پلانی HACCP: PRP ی کارا

پلانی HACCP لەسەر بەرنامە پێشەکییە کاراکان دروست دەبێت. پاککردنەوە و پاکژکردن، کۆنترۆڵی مێروو، پاکوخاوێنی کەسی، ئاوی گونجاو، بەڕێوەبردنی پاشماوە، چاکسازی، کالیبراسیۆن، کۆگاکردن، گواستنەوە، کۆنترۆڵی ئەلێرژی و هەڵسەنگاندنی دابینکەر نموونەی PRP ـن.

تەنها هەبوونی ڕێکار بەس نییە. بۆ نموونە، بەرنامەی پاککردنەوە دەبێت خشتەی کار، ماددە و ڕێژە، بەرپرسیار، تۆماری تەواوکراو، پشتڕاستکردنەوە و کردار لە کاتی ئەنجامی ناپەسەند هەبێت.

حەوت بنەمای HACCP

تیمی فرەپسپۆڕ پاش وەسفکردنی بەرهەم و دروستکردن و پشتڕاستکردنەوەی نەخشەی جەریانی پرۆسە، حەوت بنەما بە شێوەیەکی پەیوەست جێبەجێ دەکات:

• شیکردنەوەی مەترسی و دیاریکردنی کۆنترۆڵی گونجاو.
• دیاریکردنی خاڵە کۆنترۆڵییە گرنگەکان (CCP).
• دانانی سنووری گرنگی پێوانەپێکراو بۆ هەر CCP.
• دانانی چاودێری: چی، چۆن، کەی و لەلایەن کێوە.
• دیاریکردنی چاککردنەوە و کردار کاتێک کۆنترۆڵ لەدەست دەچێت.
• دانانی چالاکییەکانی پشتڕاستکردنەوە و سەلماندنی کۆنترۆڵ.
• پاراستنی بەڵگە و تۆماری گونجاو بۆ نیشاندانی کارکردنی پلان.

شیکردنەوەی مەترسی و هەڵبژاردنی کۆنترۆڵ

شیکردنەوەکە دەبێت هەر قۆناغێکی جەریان و ماددەی خاو، پاکێج، کۆگا، گواستنەوە و بەکارهێنانی کۆتایی لەبەرچاو بگرێت. تیم مەترسیی بایۆلۆجی وەک باکتری، کیمیایی وەک ماددەی پاککەرەوە یان ئەلێرژی، و فیزیکی وەک شوشە یان ئاسن هەڵدەسەنگێنێت.

هەر مەترسییەک نابێتە CCP. بڕیار دەبێت بە قورسایی و ئەگەری ڕوودان، توانای PRP یان کۆنترۆڵی دیکە، و ئەوەی قۆناغی دواتر مەترسی کەم دەکاتەوە یان نا، پاساو بدرێت. سنووری گرنگی دەبێت پێوانەپێکراو و بە بەڵگەی تەکنیکی پشتگیری بکرێت.

چاودێری، تۆمار و کردارە چاککەرەوەکان

بۆ هەر کۆنترۆڵێک، فۆرم و بەرپرسیار و کاتی تۆمارکردن دیاری دەکرێت. تۆماری پلەی گەرمی، کات، pH، چاودێری ئەلێرژی، پشکنینی ئامێر یان دەروازەی فلزی دەبێت لە کاتی چالاکی پڕ بکرێتەوە، نەک پێش وردبینی.

کاتێک سنوور شکێنرا، دامەزراوە دەبێت بەرهەمی کاریگەری لێکەوتوو کۆنترۆڵ بکات، هۆکار بپشکنێت، پرۆسە بگەڕێنێتەوە ژێر کۆنترۆڵ و هەنگاوی دووبارەنەبوونەوە هەبێت. بڕیار لەسەر بەرهەم و بەڵگەی کردار دەبێت ڕوون و بەدواداچوون بێت.

پشتڕاستکردنەوە، traceability و ئامادەکاری کشاندنەوە

پشتڕاستکردنەوە دەسەلمێنێت سیستەم بە پلان کار دەکات. پێداچوونەوەی تۆمار، کالیبراسیۆن، نموونەبردن، تاقیکردنەوە، وردبینی ناوخۆیی و چاودێری ترێند دەتوانێت بەشێکی ئەو کارە بێت. سەلماندنیش پێش بەکارهێنان یان دوای گۆڕانکاری نیشان دەدات کۆنترۆڵە هەڵبژێردراوەکان توانای کەمکردنەوەی مەترسییان هەیە.

تاقیکردنەوەی traceability بە بچێکی ڕاستەقینە یان نموونەیی دەبێت دابینکەر، ماددە، تۆماری پرۆسە، ئازادکردن، کۆگا و دابەشکردن بەیەکەوە ببەستێت. تیم دەبێت کاتی پێویست، زانیاری ونبوو، یەکسانی بڕ و بڕیارەکان تۆمار بکات و لە ئەنجامەکانەوە کردار دیاری بکات.

فێرکاری و وردبینی ناوخۆیی

کارمەند دەبێت نەک تەنها یاساکان، بەڵکو کۆنترۆڵی ڕۆژانە و هۆکاری گرنگییەکەی تێبگات. فێرکاری بەپێی ڕۆڵ، پیشاندانی کردار، پرسیار، بینینی کار و هەڵسەنگاندنی دواتر باشتر لە لیستی واژۆ بە تەنها توانای کارمەند نیشان دەدات.

وردبینی ناوخۆیی دەبێت PRP، پلانی HACCP، تۆماری ڕاستەقینە، سکاڵا، دابینکەر، traceability، کالیبراسیۆن، کردارە چاککەرەوەکان و پێداچوونەوەی بەڕێوەبەرایەتی نموونە بگرێت. دۆزراوەکان دەبێت خاوەن، بەروار، بەڵگەی داخستن و پشکنینی کاریگەرییان هەبێت.

HACCP و ISO 22000

HACCP سەرنجی سەرەکی لە مەترسی و کۆنترۆڵی سەلامەتی خۆراکە. ISO 22000 ئەم بنەمایانە لە ناو سیستەمێکی فراوانتر دادەنێت کە ڕێبەرایەتی، پەیوەندی، سەرچاوە، بەڵگەنامە، وردبینی ناوخۆیی، پێداچوونەوەی بەڕێوەبەرایەتی و چاکسازی بەردەوام دەگرێتەوە. ئەگەر ئامانج ISO 22000 بێت، پلانی HACCP دەبێت لەگەڵ ئەم بەشە سیستەمییانە یەکبخرێت.